Okulary minusy – co to znaczy i kiedy są potrzebne?

„Okulary minusy” to potoczne określenie okularów korygujących krótkowzroczność, czyli miopię. Osoba z tą wadą zwykle dobrze widzi z bliska, ale ma problem z wyraźnym widzeniem przedmiotów znajdujących się w oddali. Znak „–” na recepcie oznacza moc soczewki rozpraszającej, a nie „gorszy” rodzaj wady wzroku.

Co oznaczają okulary minusy?

W krótkowzroczności promienie światła skupiają się przed siatkówką, zamiast dokładnie na niej. Dlatego obraz odległych obiektów staje się rozmyty, choć przedmioty znajdujące się blisko mogą być widziane wyraźnie.

Przyczyną bywa zbyt długa gałka oczna albo zbyt silne załamywanie światła przez rogówkę i soczewkę oka. Moc okularów zapisuje się w dioptriach, na przykład –2,00 D. Liczba wskazuje siłę korekcji, a znak minus informuje o rodzaju zastosowanej soczewki.

Dlaczego soczewki mają znak minus?

Soczewka minusowa ma działanie rozpraszające. Delikatnie zmienia tor promieni świetlnych, dzięki czemu punkt skupienia przesuwa się do tyłu, na powierzchnię siatkówki. W efekcie obraz staje się ostry.

Można porównać oko do aparatu fotograficznego. Siatkówka pełni funkcję podobną do matrycy. Gdy ognisko światła powstaje przed nią, „zdjęcie” jest nieostre. Soczewka minusowa koryguje ten tor światła, ale nie oznacza to, że oko jest „zepsute”. Jest to standardowa korekcja wady refrakcji.

Najważniejsze informacje o tym zapisie można ująć krótko:

• Minus oznacza krótkowzroczność.
• Problem dotyczy przede wszystkim wyraźnego widzenia w dali.
• Soczewka minusowa rozprasza światło.
• Moc korekcji podaje się w dioptriach, na przykład –1,50 D lub –3,00 D.

Po czym poznać krótkowzroczność?

Objawy mogą pojawiać się stopniowo. U dzieci sygnałem bywa trudność z odczytaniem treści z tablicy, a u dorosłych gorsze widzenie znaków drogowych lub napisów z większej odległości. Typowe oznaki to:

• problemy z odczytaniem znaków drogowych, napisów lub informacji wyświetlanych z daleka,
• mrużenie oczu podczas patrzenia na odległe obiekty,
• przysuwanie książki, telefonu albo ekranu bliżej twarzy,
• zmęczenie oczu, pieczenie lub bóle głowy po dłuższym patrzeniu w dal.

Same objawy nie wystarczają jednak do dobrania mocy okularów. Wada wymaga pomiaru ostrości wzroku i badania refrakcji u okulisty lub optometrysty. Pomocniczo może być wykonane komputerowe badanie za pomocą refraktometru, ale ostateczna korekcja powinna wynikać z pełnej oceny wzroku.

Minusy a plusy – czym się różnią?

„Plusy” i „minusy” to potoczne nazwy odnoszące się do znaku mocy soczewek. Nie opisują tego, czy wada jest lepsza lub gorsza. Dotyczą różnych sposobów ogniskowania światła w oku.

Okularów plusowych używa się także przy prezbiopii, czyli starczowzroczności. Nie jest ona tym samym co nadwzroczność. Prezbiopia wiąże się ze stopniową utratą zdolności oka do wyraźnego widzenia z bliska, która pojawia się wraz z wiekiem.

W niektórych przypadkach recepta może być bardziej złożona, na przykład gdy występuje astygmatyzm. Wtedy oprócz mocy sferycznej pojawia się cylinder i oś. Dlatego ostateczny dobór okularów powinien opierać się na badaniu, a nie wyłącznie na ocenie objawów.

Najprościej zapamiętać: minusy korygują krótkowzroczność i pomagają widzieć w dali, a plusy służą głównie do korekcji problemów z widzeniem z bliska. Sam znak na recepcie nie określa wartości człowieka ani „jakości” jego wzroku – wskazuje tylko sposób, w jaki soczewka ma skorygować tor światła.