Okulary minusy – jaka wada wzroku wymaga ich noszenia?

Okulary „minusy” służą do korekcji krótkowzroczności, czyli miopii. Osoba z tą wadą zwykle dobrze widzi z bliska, ale ma niewyraźny obraz przedmiotów znajdujących się daleko. Określenie „minus” odnosi się do ujemnej mocy soczewek wyrażanej w dioptriach, a nie do oceny nasilenia ani „gorszego” rodzaju wady.

Co to są okulary minusy?

Krótkowzroczność jest wadą refrakcji, w której promienie światła skupiają się przed siatkówką, zamiast dokładnie na niej. W efekcie obraz odległych obiektów staje się rozmazany. Soczewki minusowe mają moc ujemną, na przykład −1,50 D albo −3,00 D, i korygują tor światła tak, aby ognisko przesunęło się na siatkówkę.

„Minusy” i „plusy” to potoczne określenia mocy soczewek. Nie opisują bezpośrednio jakości wzroku ani wartości człowieka. O tym, jaka korekcja jest potrzebna, decyduje badanie refrakcji wykonane przez okulistę lub optometrystę.

Plusy i minusy – czym się różnią?

Dalekowzroczność, nazywana też nadwzrocznością, nie jest tym samym co prezbiopia, czyli starczowzroczność. Prezbiopia wiąże się ze stopniowym spadkiem zdolności akomodacji soczewki, zwykle po 40. roku życia. W obu przypadkach mogą być stosowane soczewki plusowe, ale przyczyna problemu jest inna.

Dlaczego krótkowzroczność wymaga soczewki minusowej?

Oko działa jak układ optyczny. Rogówka i soczewka załamują promienie świetlne, które powinny utworzyć ostry obraz na siatkówce. W krótkowzroczności gałka oczna jest najczęściej zbyt długa w stosunku do siły optycznej oka albo rogówka jest zbyt wypukła. Układ oka załamuje więc światło zbyt silnie lub ogniskuje je zbyt wcześnie.

W rezultacie punkt skupienia powstaje przed siatkówką. Gdy światło dociera do jej powierzchni, promienie nie tworzą już ostrego obrazu, dlatego odległe napisy, twarze czy znaki mogą być rozmazane. Soczewka minusowa jest soczewką rozpraszającą. Osłabia zbieganie promieni i przesuwa ognisko do tyłu, czyli na siatkówkę.

Wartość zapisana na recepcie jest podawana w dioptriach. Im większa wartość bezwzględna, tym silniejszej korekcji wymaga układ optyczny oka, ale sam znak minus nie oznacza, że wada jest „gorsza” od wady korygowanej plusem. Krótkowzroczność może też współistnieć z astygmatyzmem, który wynika z nieregularnej krzywizny rogówki i wymaga dodatkowej korekcji cylindrycznej.

Objawy krótkowzroczności i diagnostyka

Początkowo krótkowzroczność może być zauważalna głównie w określonych sytuacjach, na przykład podczas odczytywania informacji z tablicy. Dziecko nie zawsze powie, że widzi niewyraźnie, dlatego znaczenie mają obserwacje rodziców i regularne badania wzroku. Typowe sygnały to:

• Mrużenie oczu podczas patrzenia w dal.
• Trudności z odczytywaniem napisów, znaków lub treści z tablicy.
• Przybliżanie książki, telefonu albo innych przedmiotów do twarzy.
• Bóle głowy, pieczenie oczu lub częste pocieranie oczu.

Objawy nie pozwalają samodzielnie określić mocy soczewek. Diagnozę stawia specjalista, który ocenia ostrość widzenia i refrakcję oka. W badaniu może wykorzystać między innymi:

• Tablicę Snellena do oceny ostrości wzroku.
• Refraktometr do komputerowego pomiaru refrakcji.
• Dobór soczewek próbnych w oprawie diagnostycznej.
• Dodatkowe badanie okulistyczne, jeśli występują inne niepokojące objawy.

Jeżeli pogorszenie widzenia pojawiło się nagle, towarzyszą mu błyski, nagły wysyp mętów lub ubytek pola widzenia, potrzebna jest pilna konsultacja okulistyczna. W typowej krótkowzroczności właściwą moc okularów dobiera się dopiero po badaniu, a nie na podstawie samego odczucia, że „gorzej widać z daleka”.

Najkrócej: minusy oznaczają korekcję krótkowzroczności. Ognisko światła powstaje wtedy przed siatkówką, a soczewka rozpraszająca przesuwa je na jej powierzchnię.